De invloed van “Holland-Utrecht”

De jardinière op de tegenoverliggende pagina is een goed voorbeeld van een decor dat zo is geschilderd dat de verf het biscuit bedekt. Het is geschilderd door ex-Rozenburg schilder Johannes Hartgring in ca. 1900 op een roodbruine achtergrond (een gekleurde klei of een engobe). Dit PZH-model 61 lijkt opvallend veel op het Holland-Utrecht-model 237 en het decor is van een type dat ook door de HU wordt gebruikt.

We vinden deze invloed van de kenmerkende Holland-Utrechtse stijl terug op een groot deel van de vroege PZH-productie, veel meer dan we die vinden op de productie van Brantjes waar Egbert Estié eerder werkte. We zullen nooit weten of het zijn streven was om de stijl en kwaliteit van Holland-Utrecht na te bootsen of dat dit het resultaat was van het beschikbare personeel toen hij in 1897/1898 PZH oprichtte.

Wanneer we de kunstenaars analyseren die in de eerste twee jaar zijn aangenomen, zien we dat de eerste elf kunstenaars uitsluitend van Holland-Utrecht (zes) en Brantjes (vijf) kwamen. Pas in april 1898 arriveerden de eerste door Rozenburg opgeleide kunstenaars in Gouda. In de eerste twee jaar kwamen negen kunstenaars van HU, acht van Rozenburg en zes van Brantjes. Op ongeveer 40% van de vroege PZH-objecten zien we een HU-invloed op schilderstijl en/of decor.

Ook het feit dat Estié aan het begin van de productie zijn modelmaker uit Holland-Utrecht inhuurde, was van grote invloed. Van de 150 modellen die in de eerste twee jaar in productie gingen, vonden we voor 21 daarvan een soortgelijk HU-model. De modellen die mogelijk beïnvloed waren door de Rozenburg- en Brantjes-modellen waren veel kleiner, respectievelijk vijf en twee.

Onderstaand vaasje model 46 (10,6 cm. hoog) is een ander voorbeeld van de invloed van de decoratieve technieken van Holland-Utrecht. Het werd tussen medio 1898 en medio 1899 geschilderd door plaatselijke leerling Cornelis Hornis. Het effect als van een oog op een pauwenveer werd vaak toegepast op HU-objecten, slechts zelden op PZH-objecten, en we weten helaas niet meer hoe dit werd bereikt.

Artiest: Johannes Hendrikus Hartgring   Gemerkt door: Adrianus Quint

Datering:  kw. 3 1899 – circa 1901

Model: 61, 24 cm. hoog

Scroll to Top